Achter de cijfers

Zouden de Catalanen het economisch zelf kunnen redden?

De Catalanen zijn het beu. Na een referendum, een dik potje knokken tussen politie en demonstranten en een hoop bombarie wil de Spaanse regio zich onafhankelijk verklaren. Klinkt goed, maar kan Catalonië zich zelfstandig redden zonder Espana?   Cash, cash, cash Catalonië is gelukkig niet de armste regio van Spanje. Het meest bekende stukje van Spanje is goed voor 20% van het BBP van Spanje, waarvan de waarde net zo hoog is als die van...
Joran-Lars Busscher Joran-Lars Busscher6 oktober 20178499 min

De Catalanen zijn het beu. Na een referendum, een dik potje knokken tussen politie en demonstranten en een hoop bombarie wil de Spaanse regio zich onafhankelijk verklaren. Klinkt goed, maar kan Catalonië zich zelfstandig redden zonder Espana?

 

Cash, cash, cash

Catalonië is gelukkig niet de armste regio van Spanje. Het meest bekende stukje van Spanje is goed voor 20% van het BBP van Spanje, waarvan de waarde net zo hoog is als die van buurland Portugal. Je zou dus denken ‘goh, die redden zich wel, toch?’ Maar waar is de Catalaanse economie nu vooral op gebaseerd?

 

Logischerwijs zou je roepen ‘toerisme’. Wat in de basis niet fout is, maar toch is dit maar een klein aandeel van de Catalaanse cashcow. De Catalanen cashen namelijk op hun, belachelijk, sterke industrie; bedrijven als SEAT hebben daar namelijk een prachtig fabriekje staan. Ook de chemische sector doet het goed. Dan hebben we nog de transport via de haven van Barcelona, ja al met al redden de Catalanen zich wel. Er zitten veel meer startups dan in de rest van het land, en het niveau van de opleidingen en universiteiten is hoog.

 

Eerlijk delen, mucho espana?

Van dat geld dat ze in de regio verdienen, moeten ze een deel als belasting afstaan aan de nationale overheid. Een soort omgekeerde gemeentelijke toelage. De Catalanen zijn dat systeem inmiddels aardig beu, en hebben vooral het gevoel te werken voor de financiële misère die in de rest van het land heerst.

 

Normaliter krijg je dat geld dan terug via de overheid, een soort verdeler, maar in het Catalaanse geval zit daar een verschil in van 16 miljard. Bij onafhankelijkheid kan het geld direct de staatskas in. Kassa!

 

(Overigens zijn er regio’s waar het nog oneerlijker verdeeld is. Murcia en Valencia ontvangen nog minder van de staat voor het geld dat ze afdragen, blijkt uit cijfers van INE, het nationale bureau voor statistiek.)

 

Oorlog? No handelo

Toch blijft er waarschijnlijk niet veel van die 16 miljard over als Catelonie op eigen benen gaat staan. De meeste handel gaat via europese landen, voornamelijk spanje. Bij onafhankelijkheid kom je dus met een grens te zitten, wat export en import kosten opdrijft.  En hoewel de kans dat Catalonië echt onafhankelijk wordt en de grenzen dicht gaan klein is, leidt alleen al de onduidelijkheid tot kopzorgen. Zo is VW afhankelijk van de export van auto’s, en als dit proces niet soepel verloopt verhuist zij binnen mum van tijd naar Spanje of een ander land.

 

Eventuele onderhandelingen over toegang tot de Spaanse en de Europese markt kunnen eindeloos duren, schrijft een econoom aan de NOS.  “Kijk naar de brexit. Catalonië is sterker met Spanje verbonden dan het VK met de EU. Dat zal de onrust onder bedrijven versterken. De Spaanse krant El País meldt dat verschillende buitenlandse bedrijven hun investeringen inmiddels hebben opgeschort.”

 

Geen eigen geld

De economie van Catalonië mag dan goed draaien, de lokale overheid steekt mede door de crisis diep in de schulden. Die liepen vorig jaar op tot 76,7 miljard euro, volgens cijfers van het Catalaanse bureau voor statistiek. Dat komt neer op ruim een derde van het bnp van de regio. Belangrijk detail: twee derde van dit geld leent de lokale overheid van de Spaanse staat. Jansen: “De Catalanen gaan er vanuit dat ze dat geld niet terug hoeven te betalen als ze onafhankelijk worden.”

 

Maar daarmee snijden ze zichzelf mogelijk fors in de vingers. Want ook het geld dat ze jarenlang voor hun pensioenen opzij hebben gezet is bij de Spaanse staat gestald. En daar kunnen ze dan hoogstwaarschijnlijk naar fluiten, vermoedt hoogleraar economie Marcel Jansen.

 

Dan rest Catalonië weinig anders dan geld ophalen op de markt. Maar dat zal niet meevallen. Kredietmaatschappijen hebben de regionale staat onder meer vanwege de politieke onrust ‘junk status’ gegeven. Dat betekent dat partijen die geld uitlenen er rekening mee moeten houden dat ze dat geld niet terugzien. En in ruil voor dat risico dus hoge rentepercentages zullen rekenen. “Dat gaat heel snel richting Griekse tarieven”, zegt Jansen, verwijzend naar de grote economische problemen in Griekenland.

 

Het is nu aan het Catalaanse parlement om te stemmen over de afscheiding van Spanje en het uitroepen van een eigen republiek, verwacht correspondent Rop Zoutberg. De Spaanse premier Rajoy heeft zo’n republiek al uitgesloten. Mocht Catalonië zichzelf daadwerkelijk onafhankelijk verklaren, dan zal Madrid regiopresident Puigdemont laten arresteren, zegt Zoutberg. Zelfstandig of niet: bedrijven zijn er niet gerust op.

Joran-Lars Busscher

Joran-Lars Busscher

Verantwoordelijk voor commercie en gegevens-analyse, naast de dagelijkse gang van zaken. Noemt zichzelf liever JL omdat hij de discussie over zijn naam nu zo langzamerhand wel een beetje zat is. Brengt de meeste tijd door in de Suitsupply en kan soms enigszins rechts uit de bocht vliegen.

Dit wil je lezen

{{ image }}

{{ title }}

{{ date }} {{ comments }}
{{ readingtime }} {{ viewcount }}
{{ author }}
{{ image }}

{{ title }}

{{ date }} {{ comments }}
{{ readingtime }} {{ viewcount }}
{{ author }}
{{ image }}

{{ title }}

{{ date }} {{ comments }}
{{ readingtime }} {{ viewcount }}
{{ author }}