Achter de cijfersNieuws

Waarom hoeft Shell geen verantwoordelijkheid te nemen met de NAM voor Groningen?

Shell heeft een belang voor 50% in de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), die hoofdverantwoordelijke van de Groningse aardbevingen, schuren in huizen en de inzakking van de grond is. De schade loopt in de miljarden en Shell moet zich als moederbedrijf dan ook in de strijd mengen. Tenminste, dat zou je denken. Door de intrekking van de 403-verklaring komt Shell ongeschonden uit de strijd.  Wat is een 403-verklaring? Deze verklaring geldt als een document wat moederbedrijven...
Max van Hasenbroek Max van Hasenbroek30 januari 201810466 min

Shell heeft een belang voor 50% in de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), die hoofdverantwoordelijke van de Groningse aardbevingen, schuren in huizen en de inzakking van de grond is. De schade loopt in de miljarden en Shell moet zich als moederbedrijf dan ook in de strijd mengen. Tenminste, dat zou je denken. Door de intrekking van de 403-verklaring komt Shell ongeschonden uit de strijd. 

Wat is een 403-verklaring?

Deze verklaring geldt als een document wat moederbedrijven met dochterbedrijven hebben opgesteld. Daarin is de kern dat het dochterbedrijf geen jaarresultaten hoeft te publiceren zoals dat normaal wel verplicht is voor BV’s en NV’s. De NAM zou in dit geval dus geen jaarrekening hoeven openbaren. Hun resultaten komen bij Shell op de administratie. Een eis voor deze ontzegging van de publicatieplicht is dat het moederbedrijf hoofdelijk aansprakelijk is voor de schulden van de dochter. Wanneer de NAM dus enorme schulden krijgt, moet Shell die ook eventueel ophoesten als de NAM het niet meer aankan. Precies daar zit er een probleem voor Shell dat ze willen ontlopen. 



Waarom trekt Shell de verklaring in?

Een hele simpele reden: wanneer Shell de 403-verklaring intrekt, is het niet meer aansprakelijk voor de schulden voor de NAM. Aangezien de schadevergoedingen van Groningse burgers wel op kunnen lopen tot in de miljarden wil Shell hier niets mee te maken hebben en trekt het zijn handen af van de Groningen-ramp. Shell zou sowieso niets hoeven te vergoeden als de NAM een boete opgelegd krijgt, zolang de NAM het zelf kan betalen. De NAM is de aansprakelijke en Shell heeft hier in eerste instantie namelijk niets mee te maken. Het is toevallig een groot bedrijf met een aandelenbelang in een ander bedrijf. Dat betekent nog niet dat je ook aansprakelijk bent voor dat bedrijf. 

Het zou wel zo kunnen zijn dat de NAM over een aantal jaar door schikkingen met Groningers miljarden terug  moet gaan betalen, en aangezien ze slechts 495 miljoen euro in kas hebben, gaan ze dit nooit kunnen ophoesten. Dat zou Shell dan moeten doen, met de nadruk op zou. Nu Shell de 403-verklaring intrekt, valt die schuldenaansprakelijkheid weg. Mits dit voor de uitspraak van de rechter of schikking komt, is deze intrekking volledig legaal en is de Shell niemand wat schuldig. 

Is Shell niet heel slecht bezig hier?

Misschien wel, misschien niet. Er valt voor beiden wat te zeggen. De NAM is een volledig opzichzelfstaand bedrijf en Shell heeft er in beginsel niets mee te maken. Ze hebben zoals net gezegd toevallig een belang in het bedrijf, nou en. Als jij je geld investeert in Philips-aandelen, ben je ook niet direct aansprakelijk voor een dodelijke fout van een Philips-wasmachine. Anderzijds kun je beargumenteren dat het een morele plicht van Shell is om de gedupeerden mensen te helpen en het een kans is om het imago te verbeteren. Dat is uiteraard heel mooi gedacht, maar multinationals kiezen altijd voor geld over morele kwesties. Vooral als het om miljarden gaat. 

Max van Hasenbroek

Max van Hasenbroek

Eindbaas in elke zin van het woord. Heeft een hekel aan ‘die ringetjes’ (Audi) en zorgt er dan ook voor dat elke bestuurder in die luxere Volkswagen ervan langs krijgt. Hoewel je het niet zou verwachten, kan hij nog steeds lachen om Jiskefet.