Columns

Experts, kap met jullie nietszeggende voorspellingen en ga eens echt werken!

Het is een van de leukste bezigheden van economen en andere zogenaamde experts: het voorspellen van alles. Ze houden het publiek graag in de hand om te vertellen dat de huizenmarkt wel eens oververhit zou kunnen zijn, of dat een salarisverhoging wel eens heel veel banen zou kunnen kosten. Dit zijn allemaal ‘als, als, als’ scenario’s. Het wordt tijd dat de media daar eens wat aan doet, of zulke stukken gewoon niet meer plaatst. Misschien...
Max van Hasenbroek Max van Hasenbroek19 september 20178226 min

Het is een van de leukste bezigheden van economen en andere zogenaamde experts: het voorspellen van alles. Ze houden het publiek graag in de hand om te vertellen dat de huizenmarkt wel eens oververhit zou kunnen zijn, of dat een salarisverhoging wel eens heel veel banen zou kunnen kosten. Dit zijn allemaal ‘als, als, als’ scenario’s. Het wordt tijd dat de media daar eens wat aan doet, of zulke stukken gewoon niet meer plaatst. Misschien kunnen we dan wat meer aan de inhoud werken van geschreven artikelen. Kortom, een tirade over voorspellingen. 

 

Gemakkelijk

Wanneer ik zeg dat ik me er aan dooderger, overdrijf ik niet. Integendeel, misschien is het wel een understatement. Ik ben nu op zo’n punt dat ik dat soort artikelen niet eens meer lees (wat een badass), omdat het simpelweg tijdverspilling is. Na het lezen van een artikel over ‘de voortekenen van een mogelijk nieuwe crisis’ ben ik niets wijzer geworden dan voorheen. De crisis is dan ook misschien wel het perfecte voorbeeld. Hoe lang wordt er nu al gezegd dat het zó goed gaat met de economie, dat de hoogtijdagen niet meer lang zullen aanblijven. Hele boeken worden erover volgeschreven. Dat is nogal gemakkelijk, ooit zal er wel ergens een nieuwe crisis ontstaan. Waar en hoe, dat kunnen ze dan vaak niet voorspellen. “Maar hij komt!” is de leus die tig keer gebruikt wordt.

 

Je kunt het (niet)!

In de kranten is het ook altijd hetzelfde liedje. De Volkskrant kopte in begin 2017 bijvoorbeeld: “7 experts met hun voorspellingen voor 2017”. Hoe kun je een expert in voorspellen zijn? Tenzij – correctie, zelfs – als je Derek Ogilvie heet, is dat vrijwel onmogelijk. Waarom vraag je me? Er is een reden dat de toekomst de toekomst is. Experts baseren hun voorspellingen op resultaten uit het verleden. Dat gaat zo: een koe krijgt van zijn boer 1.000 dagen te eten en het vertrouwen van de koe is vanaf dag 1 dagelijks gegroeid. Op de 1.001ste dag wordt de koe geslacht en al het vertrouwen (oftewel alle voorspellingen) zijn ineens verkeerd gebleken. “Hij kreeg toch altijd te eten?” Niet dus. Dat iets lang zo is, betekent niet dat het altijd zo is.

Een schip is onzinkbaar, totdat het zinkt.

Het beste voorbeeld uit de praktijk: de huizenmarkt. Die zou toch nooit crashen, want de huizenmarkt had dat nog nooit gedaan. Daarbij kwam nog eens dat een huis écht wat waard was, in plaats van een aandeel dat slechts een vertrouwenswaarde heeft. Het moest dus voor altijd goed gaan. Quod non.

 

Dus wat wel?

“Wat een negatief artikel. Wie denk je wel dat je bent, snotneus.” Ik ben overtuigd van mijn gelijk. Om even hetzelfde artikel aan te halen van De Volkskrant. Daarin wordt de vraag gesteld of de EU onze financiële gesteldheid kan redden. Allereerst is er niets mis met onze financiële gesteldheid. Dat terzijde, het antwoord op de vraag was: “2016 was best aardig. Aan de andere kant zijn er dit jaar verkiezingen in 4 grote EU-lidstaten, waar anti-EU en anti-euro partijen een grote stem hebben. Hetgeen zou kunnen (!) leiden tot onzekerheid.” Alsjeblieft, een voorspelling die ook mijn neefje van 3 kan maken.

 

Wat versta je dan onder goed? Dat is nogal subjectief. Een heel andere insteek is al: “ik ben benieuwd hoe de ontwikkelingen dit jaar zullen verlopen.” maar ja, dan heb je geen artikelen meer. Mijn gevoel tegenover voorspellingen blijft dus kritisch. Om mee af te sluiten, Ewald Engelen over zijn visie in datzelfde Volkskrant artikel: “Niemand kan weten hoe de economie zich in 2017 zal gaan ontwikkelen. Laat je niets wijsmaken door degenen die pretenderen het wel te weten.” En zo is het.

Max van Hasenbroek

Max van Hasenbroek

Eindbaas in elke zin van het woord. Heeft een hekel aan ‘die ringetjes’ (Audi) en zorgt er dan ook voor dat elke bestuurder in die luxere Volkswagen ervan langs krijgt. Hoewel je het niet zou verwachten, kan hij nog steeds lachen om Jiskefet.