Zal bitcoin banken wel écht vervangen?

Door een flinke prijsstijging- en daling stond bitcoin dit jaar flink in de belangstelling. De digitale munt wordt veelal gezien als een bedreiging voor de traditionele bankensector. Maar is dat wel terecht? Moeten bankiers zich echt zorgen maken over bitcoin?

Om die vraag te beantwoorden is het belangrijk om te weten wat bitcoin eigenlijk is. De munt is in essentie digitaal cash. Dat betekent dat bitcoin dezelfde eigenschappen heeft als bijvoorbeeld een briefje van tien: de digitale munt is makkelijk overdraagbaar zonder tussenpersoon én je kan je digitale vermogen zelf beheren.

Voor de digitale euro’s waar je bijvoorbeeld mee pint geldt dat niet. Niet alleen moet de bank elke betaling die je doet goedkeuren, ze hebben ook zeggenschap over je rekening. Deze maand schreef een medewerker van de Rabobank bijvoorbeeld bij tienduizenden mensen twee keer hun hypotheek af. Dat is gek want de bank was gewoon voor een vast bedrag gemachtigd door hun klanten. Zoiets illustreert hoe makkelijk de bank geld van je rekening kan halen.

Bij bitcoin is dat niet mogelijk. Bezit je bitcoin? Dan ben je in beginsel de enige die dat digitale vermogen beheert. Er is niemand anders die iets over jouw crypto’s te zeggen heeft. Ook kan je bitcoins versturen zonder dat je daar toestemming van een ander voor nodig hebt. Betalingen zijn namelijk altijd rechtstreeks.

Bedreiging voor banken

In de 21e-eeuwse economie neemt het belang van digitale betalingen steeds verder toe. Belasting, premies voor verzekeringen en zelfs buskaartjes kunnen tegenwoordig vaak niet meer met cash geld betaald worden. En als het wel nog kan, dan kost het vaak veel moeite. Omdat je steeds minder met cash geld kan betalen wordt je steeds afhankelijker van je bank. Alleen zij kunnen namelijk digitale betalingen verwerken.

Met digitaal geld was het echter nog niet mogelijk om het zelf te bewaren en uit te geven zonder tussenkomst van een bank. Bitcoin is de eerste vorm van digitaal geld waarbij dat wel kan. Omdat juist deze twee functies tot de core business van een bank behoren, ziet men bitcoin als bedreiging voor die sector.

Wordt bitcoin de munt waarmee iedereen betaalt? Dan zou je in theorie geen banken meer nodig hebben. Je hebt de bank immers niet meer nodig om je geld te bewaren of te versturen, met bitcoin kan je dat namelijk zelf.

Niet zo zwart-wit

De praktijk is echter niet zo zwart-wit. Bij bitcoin zijn banken weliswaar niet meer nodig, maar doorgaans vinden mensen het eng om zelf hun geld te bewaren. Dat zie je bijvoorbeeld aan het feit dat mensen vroeger, toen salaris cash werd uitbetaald, ook met hun geld naar de bank gingen. Geld in een oude sok bewaren brengt nou eenmaal risico’s met zich mee.

Kijken we naar het verleden? Dan zie je dat mensen hun geld graag door een ander laten bewaren, dat geeft nou eenmaal een veilig gevoel. Met bitcoins zal dit waarschijnlijk niet veel anders zijn. De munt biedt iedereen echter wel een alternatief. Doet de bank iets dat je niet bevalt? Dan kan je je rekening leeghalen zonder dat je ‘economisch verlamd’ bent. Je kan namelijk nog steeds alle gebruikelijke digitale betalingen verrichten zonder je bank.

Overbodig zullen banken dus waarschijnlijk niet worden. Ik acht de kans namelijk klein dat iedereen zijn bitcoins zélf gaat bewaren. Voor de meeste mensen voelt het veiliger om hun geld door een ander te laten bewaren.

Doet de bank iets waardoor dat veilige gevoel verdwijnt? Dan kunnen rekeninghouders massaal hun rekening leeghalen zonder dat ze daar zelf last van hebben. In de bitcoineconomie moet je als bankier dus wel goed op je hoede zijn.

Thijs Tempel is spreker over bitcoin en blockchain. Benieuwd naar zijn lezingen? Check dan even zijn site.

Thijs Tempel

Thijs is een kapitalist met anarchistische trekjes die al enkele jaren tot uiting komen in zijn tirades over cryptocurrency’s. In het dagelijks leven maakt hij zichzelf verdienstelijk als spreker over bitcoin en blockchain.

Reageren