Belgen betaalden teveel voor hun biertje (mooi zo!)

AB Inbev, de grootste bierbrouwer ter wereld, heeft jarenlang zijn machtspositie misbruikt om de prijs van hun bier in België kunstmatig hoog te houden. Daardoor hebben Belgen, een volk van trotse bierdrinkers, mogelijk jarenlang teveel betaald voor hun flesje Jupiler.

De Europese Commissie oordeelde woensdag dat AB Inbev zijn positie als marktleider op de Belgische biermarkt heeft misbruikt. Dat staat in een voorlopig oordeel van eurocommissaris Margrethe Vestager. Volgens de Commissie voerde het bedrijf een bewuste strategie om te voorkomen dat Belgische supermarkten en groothandelaren hun bier importeerden uit goedkopere landen, zoals Nederland en Frankrijk. Het bedrijf verwijderde van Nederlandse bierblikjes de Franse tekst en andersom, zodat ze niet geschikt waren voor verkoop in Wallonië en Vlaanderen.

Dit is een klassiek voorbeeld van het misbruiken van een economische machtspositie. Als een bedrijf een dominante positie in een markt heeft, geeft dat een hoop mogelijkheden om die markt te beïnvloeden en manipuleren. In dit geval wist AB Inbev dat supermarkten en groothandelaren hun dure bier zouden blijven kopen, want de Belgische consument wil gewoon Jupiler blijven drinken. Een alternatief was er dus niet, en zo bleven de prijzen (te) hoog.

Lees ook: Voor hoeveel wordt er per jaar aan bier gedronken?

Toezicht

Monopolie- en kartelvorming zijn ongelofelijk slecht voor de economie, want eerlijke concurrentie komt zowel de kwaliteit als de prijs van producten en diensten ten goede. Om eerlijke concurrentie en vrije marktwerking te waarborgen, zijn er zowel op landelijk als Europees niveau allerlei wetten en instanties die erop toezien dat bedrijven hun macht niet misbruiken. Zo krijgen kleinere bedrijven een eerlijke kans en betalen consumenten niet onnodig veel voor hun producten. In Nederland ziet de Autoriteit Consument en Markt (ACM) hierop toe. Onder het misbruiken van een economische machtspositie valt bijvoorbeeld het vragen van te hoge prijzen voor producten of diensten. Maar ook het aanbieden van producten onder de kostprijs, om zo concurrenten de markt uit te drukken. De ACM heeft de afgelopen jaren in Nederland al meerdere kartels opgerold.

Het komt wel vaker voor dat marktleiders hun machtspositie op dergelijke wijze misbruiken. In 2012 kregen Philips, LG en Samsung een boete van 1,47 miljard euro omdat zij prijsafspraken hadden gemaakt, waardoor televisies jarenlang onnodig duur waren. AB Inbev zelf kwam in 2007 al in het nieuws omdat het bedrijf prijsafspraken met Heineken, Grolsch en Bavaria had gemaakt. De totale boete voor dit ‘bierkartel’ bedroeg toen maar liefst 274 miljoen euro.

Al met al mogen we blij zijn dat er in Nederland en binnen Europa zo goed toezicht wordt gehouden. Zo krijgt iedereen gelijke kansen binnen de markt en wordt de consument beschermd tegen inhalige, machtige bedrijven. En zo kunnen wij erop vertrouwen dat we ons niet scheel betalen aan biertjes op de VrijMiBo.

Beursbaas