Stefan (24): “Hij had toch al genoeg levens naar de klote geholpen.”

Cybercriminaliteit wordt met de dag een groter probleem. Bedrijven hebben er last van, maar ook het individu mogen we niet vergeten. Waar bij bedrijven de schade vooral financieel is, kan cybercriminaliteit bij individuen een groot trauma opleveren voor de rest van hun leven. Ik sprak één-op-één met een Nederlands slachtoffer van een buitenlandse webcamhack in de ergste vorm. De naam van de persoon, locaties en organisaties in kwestie zijn veranderd op verzoek van de geïnterviewde. 

 

Stefan zijn laptop staat altijd aan in zijn kamer en de webcam staat daarmee gericht op zijn bed. Zoals iedereen, is Stefan met dingen bezig die eigenlijk iedereen in zijn kamer doet, ook de dingen waar nooit over gesproken wordt. Uit het niets werd hij gecontacteerd door een vreemd iemand die zei dat hij onthullende beelden van Stefan had en die door zou spelen aan zijn familie als hij niet heel snel 500 euro zou betalen. De webcam was wekenlang afgetapt, zo bleek later. Hier begon de ellende.

 

Wat is er eigenlijk bij je gebeurd?

“Het begon ergens in juni dit jaar. Ik werd gebeld door een vreemd nummer. In eerste instantie nam ik die niet op, want waarom zou een buitenlands nummer mij moeten bellen. Maar hij bleef maar bellen, dus na een vierde keer besloot ik op te nemen. De man aan de telefoon begon in het Engels tegen mij dat hij geld wilde zien, maar ik kon hem niet verstaan. Ik hing dus op. Later kreeg ik een berichtje van hem met dezelfde melding: hij wilde geld zien. Hij zei dat hij iets van mij had en stuurde een vaag internetadres mee. Nadat ik op de link klikte, kwam ik op een site waar ik werd geconfronteerd met beeldmateriaal van mijzelf.

Op dat moment raakte ik in paniek.

Dat eerste moment was echt bizar surrealistisch, want je kunt het nog niet plaatsen. Je ziet jezelf, je eigen kamer en… ik weet niet wat jullie in je slaapkamer doen, maar ik was dus gedesillusioneerd. Wederom meldde hij dat hij geld wilde zien, anders zou hij de beelden op het internet zetten. Eigenlijk was ik nog steeds een beetje sceptisch, want hij wist toch niet wie ik was. Sceptisch bleef ik, totdat ik een screenshot kreeg van hem in gesprek op Facebook met mijn nicht. Op dat moment raakte ik in paniek.”

 

Wat wilde de hacker precies?

“Hij zei dat ik snel 500 euro moest overmaken met mijn creditcard. Ik had geen creditcard en geen 500 euro, ik ben tenslotte ook maar een student. Wat ik wel wist, is dat ik hem tevreden moest houden, want hij had iets van mij, en ik niets van hem. Uiteindelijk heb ik via Western Union 100 euro overgemaakt, en hij had precies voor mij uitgezocht waar het dichtstbijzijnde punt voor mij was. Tegen de medewerkster van Western Union, bij wie ik het geld moest inleveren, heb ik duidelijk gemaakt dat het geld gegeven werd voor afpersing. Ze zei dat ze helemaal niets kon doen, en dat het de normale gang van zaken was.

 

De 100 euro moest ik om 6 uur ‘s ochtends betalen, en de hacker zei dat hij om 1 uur ‘s middags de andere 400 euro wilde zien. In de tussentijd moest de rest van het geld bij elkaar zien te schrapen. Hij zei ook dat het hem niet uitmaakte als het me niet lukte, want hij had toch al genoeg levens naar de klote geholpen. Mijn leven kon hem dus ook niets schelen. Het enige wat hem kon schelen was geld.”

 

Hoe heb je die volgende 5 uur gebruikt?

“Ik moest steeds die hacker bezighouden. Hij vroeg constant wat ik deed of waar ik was en ik moest zelfs foto’s maken van mijn omgeving. Nadat ik de 100 euro betaald had, ben ik naar de politie gegaan. Daar kreeg ik na 45 minuten te horen dat ook zij niets voor mij konden betekenen. De politie zei dat ze niet voor 100 euro een heel onderzoeksteam zouden instellen. Ondertussen moest ik steeds het bureau in- en uitlopen om te laten zien dat ik weer in een andere straat was. Ik had gelogen dat ik naar vrienden toe ging.

 

Mijn enige gedachte na het politiebezoek was dat ik van het internet af moest. Vanaf dat moment heb ik mijn ouders pas gebeld en gezegd wat er aan de hand was. Het is niet het meest fijne, want je wilt niet vertellen dat je met zulke beelden op internet staat. Eigenlijk namen ze het heel goed op. Ik vertelde ze dat ik de komende uren zou gaan gebruiken om mijn hele online identiteit te wissen. Instagram, Youtube, Facebook, wat dan ook. Aan mijn ouders had ik gevraagd om mij constant te Googelen om te kijken of er nog iets van mij aanwezig zou zijn op het internet.

Laat mij alsjeblieft in mijn waarde en doe jezelf een plezier, zei ik.

Rond een uurtje of 11 was dit eindelijk gelukt. Ik was – volgens Google – helemaal van het internet af. Mijn ouders konden me niet meer vinden. Hierna ben ik gestopt met het communiceren met de hacker. Ik had er vertrouwen in dat hij me nu niets meer kon maken. Toen rook de hacker pas bloed, maar daar was hij eigenlijk al te laat mee. De enige manier om de beelden effectief te verspreiden, was via mijn familie en vrienden. Die had hij allemaal gevonden via mijn online-profielen. Maar ik bestond niet meer. Toen waren de rollen omgedraaid.

 

Hij raakte lichtelijk in paniek en werd boos. Hij zou mij nog een halfuur geven voor het geld. Het halfuur ging voorbij en dat werden 45 minuten, daarna drie uur. Hij zou de beelden geüpload hebben, zei hij. Vanaf dat moment heb ik eigenlijk nooit meer contact met hem gehad, op een telefoontje na. Kort hiervoor heb ik wel mijn vrienden en verdere familie nog een bericht gestuurd dat als ze een vreemd bericht krijgen, ze het niet moeten openen. Laat mij alsjeblieft in mijn waarde en doe jezelf een plezier, zei ik.”

 

Is hij uiteindelijk gestopt met berichten sturen?

“De hacker is zeker nog een week lang doorgegaan met berichten sturen, maar die zag ik ook pas een week later. Ik ging namelijk twee dagen later op vakantie naar Australië en had daar geen internet. Wat ik trouwens niet weet is waarom ik die telefoon nog op heb genomen, maar in ieder geval, ik deed het. Toen hoorde ik ook dat hij in een of ander vaag kantoortje zat, want ik hoorde meerdere mensen praten.”

 

Je ging dan ook niet lekker op vakantie, lijkt me?

“Nee, klopt. De eerste twee dagen zat ik constant nog in mijn hoofd met ‘wat als’. Na die twee dagen had ik aan de andere kant ook wel het gevoel dat als er iets gebeurd zou zijn, dat mijn ouders het me dan zouden laten weten. Dat is die twee dagen niet gebeurd en toen ben ik eigenlijk gewoon vakantie gaan vieren. De hacker heeft me nog wel een keer gecontacteerd met het berichtje dat ik hem afgetroefd had. Waarschijnlijk was dit een manier om ervoor te zorgen dat ik nu weer Facebook en dergelijke zou aanmaken, dus daar trapte ik niet in. Daarna heb ik nooit meer van hem gehoord.

 

Wat was de uiteindelijke schade?

“Puur financieel gezien 100 euro plus een paar euro voor de transactiekosten. Daarnaast ben ik wel heel mijn professionele portfolio en netwerk kwijt. Dat moet ik allemaal weer gaan opbouwen en als je al die manuren vertaald naar euro’s, dan zit je gewoon in de duizenden euro’s schade. Toch ben ik overtuigd dat dit de beste manier is geweest, ik had weinig keus.”

 

Misschien een open deur, maar heeft het jou gedachten veranderd over het internet bijvoorbeeld?

“Gelukkig is het nu gelopen zoals het is gelopen. Als je het in perspectief zet had het nog veel slechter met mij af kunnen lopen. Stel je voor je bent 12 jaar en je durft het je ouders niet te vertellen, dan spring je gewoon voor de trein of van de brug. Of je hebt een prominente functie in het bedrijfsleven. Die hacker maakt alles kapot. Eerst was ik die gast die altijd laconiek deed over dit soort hacks. Het zou mij toch nooit gebeuren. Dikke karma dus, dat juist ik degene ben waarbij het gebeurde. Daarom heb ik ook maatregelen genomen, zoals zo’n schuifje voor je webcam, zodat je hem open en dicht kunt schuiven wanneer je wilt. Toen ik iemand van CamHatch mijn verhaal vertelde over de mail, kreeg ik er direct een thuisgestuurd. Ik zal dus voor de rest van mijn leven bij alles nadenken op welke manieren ik nooit meer zo’n ervaring hoef mee te maken.”

 

 

Ben je van plan om toch weer het internet op te gaan?

“Ja, dat zeker. Ik denk dat als ik in het begin alles afgeschermd zou hebben, dit niet eens gebeurd zou zijn. Alle social media stond open, juist omdat ik die gozer was die niet in dit soort shit geloofde. Ik zei altijd dat ik meer medelijden had met de persoon die naar mij moest kijken dan met mezelf. Dat is achteraf dus een nogal domme uitspraak geweest.”

 

Ben je van mening dat de overheid en andere instellingen genoeg tegen cybercriminaliteit doen?

“Ergens is het natuurlijk je eigen verantwoordelijkheid, maar ik vind wel dat er meer voorgelicht mag worden, vanuit de overheid. Maar ja, aan de andere kant, ik was die eigenwijze gozer en daarom weet ik dus ook niet of meer voorlichting effect op mij gehad. Op de middelbare school zou ik wel hopen dat ze veel meer voorlichting gaan geven, omdat die nog veel minder zelfstandig zijn. Dat lijkt me een goeie. Wel vind ik het slecht dat ik bij de politie niet eens aangifte kon doen, omdat het ging om een buitenlands misdrijf, zeiden ze. Dat vond ik dus echt wel even kut.”

 

Hoe adviseer je anderen te handelen in de situatie waarin jij zat?

“Sowieso open kaart spelen. Die vrouw bij de Western Union zei ook dat het enige waarmee je dit niet oplost, betalen is. Misschien is het in het begin erg beschamend, maar daarna hoef je niet meer je leven lang naar de commando’s van de hacker te leven. Maak duidelijk dat je op een webcam staat en dat mensen het niet moeten kijken, als ze mij en zichzelf een plezier willen doen. Dat is eigenlijk alles wat je kunt doen, maar blijf niet betalen.”

 

Hoe zie je de toekomst voor je?

“Eerst heb ik nog een hoop schoonmaakwerk te doen, en voor de rest heb ik er eigenlijk nog niet over nagedacht. Ik moet wel weer echt het internet op, want ik heb ook gewoon mijn professionele carrière die doorgaat. Dus hoe de toekomst eruitziet weet ik niet precies, maar ik wil het boekje uiteindelijk dicht kunnen doen en me gewoon weer veilig voelen op het internet.”

 

Max van Hasenbroek

Advertentie